دسته:دوره های ادبی در ادبیات بریتانیا

دوره های ادبی در ادبیات بریتانیا

نوشته شده توسط , 18 آگوست 2009

آثار ادبی را بطور معمول با دو روش دسته بندی می کنند؛ یکی دسته بندی براساس ژانر یا گونه ادبی (داستان کوتاه، رمان، حماسه، کمدی، تراژدی،…) و دیگری طبقه بندی برپایه دوره های ادبی است. آثار ادبی خلق شده در هر دوره از دو نظر با یکدیگر شبیه اند:

  • بازه زمانی مشترک
  • سبک های ادبی، موضوع ها، و فلسفه ی فکری یکسان

اما بیان سه نکته در اینجا ضروری به نظر می رسد:

  1. دسته بندی های ارایه شده در این وبگاه همگی مبنای صرفا ادبی ندارند. چنانکه برای مثال دوره «رومانتیک» مبنایی ادبی یا هنری، «بازگشت» مبنایی سیاسی، و «رونسانس» مبنایی تاریخی دارد.
  2. گرچه در برخی موارد، سبک ها از گونه های پیش از خود الهام گرفته اند؛ اما به هیچ وجه نمی توان به این قاعده کلی رسید که ادبیات ارایه شده در دوره های جدیدتر بهتر از دوره های پیش از آنها است.
  3. «دسته بندی ها بر مبنای دوران ادبی» ثابت نیست و آنچه در پی می آید به نظر سردبیر وبگاه دنبلید درست تر یا دست کم جامع تر است.

نمایه ای کلی از دوره های ادبی:

450-1066 Old English. (Anglo-Saxon) Period
1066-1500 Middle English Period
1500-1660 The Renaissance
  1558-1603 Elizabethan Age
  1603-1625 Jacobean Age
  1625-1649 Caroline Age
  1649-1669 Commonwealth Period
1660-1785 The Neoclassical Period
  1660-1700 The Restoration
  1700-1745 The Augustan Age or Age of Pope
  1745-1785 The Age of Sensibility or Age of Johnson
1785-1830 The Romantic Period
1832-1901 The Victorian Period
  1848-1860 The Pre-Raphaelites
  1880-1901 Aestheticism and Decadence
1901-1914 The Edwardian Period
1910-1936 The Georgian Period
1914- The Modern Period

دوره های ادبی در ادبیات بریتانیا

نمونه

ویژگی ها

نام دوره

بازه ی زمانی

Beowulf شعر معروف حماسی. Caedmon و Cynewulf دو شاعر که شعرهایی برمبنای انجیل و روایت های مذهبی سرودند.

با حمله قوم های ژرمانی به سرزمین سلتیک زبان آغاز شد و با مکتوب شدن ادبیات آنگلوساکسون از قرن هشتم ادامه یافت.

Old English Period

1066 – 405

Canterbury Tales (اثر جفری چاسر)، Sir Gawain and the Green Knight (مولف نامعلوم)، و Morte d’Arthur (اثر توماس مالوری) سه اثر معروف غیر دینی این دوره اند.

با حمله نورمان های فرانسوی زبان به سرزمین انگلستان آغاز شد. تا آغاز نیمه دوم قرن 14، ادبیات انگلیسی مبتنی بر مذهب و انجیل بود. از آن پس آثار غیر مذهبی به تدریج وارد ادبیات شد.

Middle English Period

1500 – 1066

William Shakespear

 

Christopher Marlowe

 

Edmund Spenser

 

Sir Walter Raleigh

 

Ben Johnson

 

این دوره با پادشاهی ملکه الیزابت اول مصادف است. سنت قرون وسطی با خوشبینی رونسانس ترکیب شد. ترانه، نثر، و نمایشنامه شکوفا شد.

Elizabethan Age

(دوره الیزابت، زیرمجموعه ادبیات رونسانس)

1603 – 1558

John Donne

 

Francis Bacon

 

Thomas Middleton

ترجمه انجیل بوسیله پادشاه جیمز.

شکسپیر و جانسون هم در این دوره آثاری داشته اند.

دوره ای همزمان با پادشاهی James اول. ادبیات محزون و آگاه از بی عدالتی های اجتماعی و هماوردخواهی ها پاگرفت. در این دوره هم نثر و نمایشنامه هایی شاخص آفریده شد.

Jacobean Age

(دوره ژاکوب، زیرمجموعه ادبیات رونسانس)

1625 – 1603

Thomas Carew

Sir John Suckling

و

Richard Lovelace

(وابسته به دربار چارلز)

 

Robert Herrick

(روحانی)

 

همزمان با پادشاهی چارلز اول.

ظهور شاعران کاوالیر (Cavalier Poets) مهمترین رویداد این دوره است. کوتاه نویسی و ساده نویسی و پیرایش سبک ها پیشین مهمترین ویژگی کاوالیرها  است. آخرین نمایشنامه نویسانی که به سبک الیزابت پایبند بودند در این دوره اند.

Caroline Age

(دوره کارولین، زیرمجموعه ادبیات رونسانس)

1649 – 1625

نوشته های سیاسی جان میلتون

 

رساله سیاسی توماس هابز بنام Leviathan

 

و نثر Andrew Marvel

 

دوران رهبری Oliver Cromwell بر بریتانیا.

در سپتامبر 1642 پیوریتن ها به دلایل اخلاقی و مذهبی سالن های تاتر را تعطیل کردند. این تعطیلی بدلیل عدم تولید نمایشنامه در این دوره تا هجده سال ادامه یافت.

Commonwealth Period (Puritan Interregnum)

(زیرمجموعه ادبیات رونسانس)

1660 – 1649

«بهشت گمشده» و «بازگشت بهشت» آثار «John Milton»

 

John Dryden

 

John Locke

 

همزمان با بازگشت پادشاهی به انگلستان.

بطور کلی، ادبیات نوکلاسیک با فلسفه، عقل گرایی، شک اندیشی، و پیراستگی  و روشنی سخن همراه است. ادبیات نوکلاسیک، همچنین آغاز نقد ادبی در ادبیات انگلیسی است.

The Restoration

(دوره بازگشت، زیرمجموعه ادبیات نوکلاسیک)

1700 – 1660

Jonathan Swift

(که در ایران با داستان سفرهای گالیور شناخته می شود)

 Alexander Pope

Daniel Defoe

Samuel Richardson

ویژگی های ادبیات نوکلاسیک (بالاتر اشاره شد)

انتشار نخستین «رمان» ها در ادبیات انگلیسی توسط دانیل دافو

نیز، رمان «پامِلا» اثر ساموئل ریچاردسون

The Augustan Age (Age of Pope)

عصر آگوستان، زیرمجموعه ادبیات نوکلاسیک

1745 – 1700

Samuel Johnson

و مکتب ادبی وی.

رمان Clarissa (اثر ریچاردسون، 1748)

رمان Tom Jones (اثر هنری فیلدینگ، 1749)

بازتاب جهان بینی روشنفکری و تاکید بیشتر بر غریزه، سرشت، و احساسات و توجه کمتر به قضاوت و خویشتنداری و محدودیت.

توجه و علاقه به تصنیف ها و چکامه های سبک قرون وسطی (ballads) و نیز ادبیات فولکلور (محلی)

Age of Sensibility (Age of Johnson)

(عصر احساس، زیرمجموعه ادبیات نوکلاسیک)

1785 – 1745

Samuel Taylor Coleridge

 

William Wordsworth

 

Lord Byron

 

Jane Auston

 

دو نمایشنامه نویس گوتیک:

Anne Radcliffe

 

Marley Shelley

توجه بسیار به احساسات؛ نمادگرایی (Symbolism)؛ توجه به طبیعت و ماوراء طبیعت.

ادبیات رومانتیک بسیار نوآورانه بود؛ چراکه پیروان این مکتب به خودجوش، تخیلی، و آزاد بودن ادبیات اعتقاد داشتند.

ادبیات Gothic در دوران رومانتیک بوجود آمد؛ ادبیات گوتیک با زمینه ای تاریک و شخصیت ها و موقعیت هایی بسیار تخیلی، grotesque، وحشی، و اغلب ملودرام شناخته می شود.

 

Romantic Period

1830 – 1785

Alfred Lord Tennyson

 

Elizabeth Barrett Browning

 

Robert Browning

(همسر الیزابت)

 

Mathew Arnold

 

Charles Dickens

 

Charlotte Bronte

 

George Eliot

 

Thomas Hardy

 

نویسنده متعلق به جنبش Aestheticism

:

Oscar Wilde

 

همزمان با پادشاهی ملکه ویکتوریا.

ادبیات این دوره به موضوع های روز می پردازد. جامعه، اقتصاد، مذهب، اندیشوری، موضوع ها و مشکلات انقلاب صنعتی، جنبش های آغازین فمینیسم، اصلاح طلبی سیاسی، و تاثیر نظریه داروین بر فلسفه و دین از چیزهایی است که در ادبیات دوره ویکتوریا مطرح می شود.

«دانته گابریل روزتی» در 1848 جنبش Pre-Raphaelite Brotherhood

را بنیان نهاد که هدف آن بازگشت صداقت، سادگی، و مذهب به هنر بود.

از 1880 تا 1900 جنبش Aestheticism and Decadence

در ادبیات پاگرفت. این جنبش از فرانسه وارد شده بود و مخالف دیدگاه علمی در هنر بود. هواداران آن، اعتقاد داشتند که مردم نباید از هنر صرفا انتظار آموزش ارزش های اخلاقی داشته باشند.

جمله «هنر برای هنر» از این جنبش برخاسته است.

Victorian Period

1901 – 1832

George Bernard Shaw

و

H.G. Wells

 (دو نویسنده که به بی عدالتی های اجتماعی و خودخواهی های طبقه مرفه بسیار تاخته اند)

 

William Butler Yeats

 

Joseph Conrad

 

Rudyard Kipling

 

Henry James

 

E.M. Foster

از درگذشت ملکه ویکتوریا تا پایان جنگ جهانی اول.

در این دوران، انگلستان بسیار قدرتمند و غرق در نعمت های مادی بود. با این همه، سه چهارم مردم در وضعیت رقت باری زندگی می کردند.

ادبیات این دوره نیز در بسیاری از موارد بازتاب همین وضع بوده است.

Edwardian Period

1914 – 1901

شاعران جرجی:

Rupert Brooke

 

Robert Graves

 

Wilfred Owen

 

Edward Thomas

 

Lascelles Abercrombie

 

همزمان با پادشاهی جرج چهارم.

ظهور شاعران جرجی (Georgian Poets)

این شاعران بیشتر به موضوع های روستایی و غیرشهری می پرداختند و سبک غالب شان هم ترانه های سنتی بود. امروز به این شاعران minor poets هم گفته می شود. در دوران جرج، بسیاری از شاعران و نویسندگان دوره ادوارد هم بکارشان ادامه دادند.

Georgian Period

1936 – 1910

شاعران:

W.B. Yeats

 

T.S. Eliot

 

Dylan Thomas

 

Seamus Heaney

 

رمان نویسان:

James Joyce

 

D.H. Lawrence

 

Virginia Woolf

 

نمایشنامه نویسان:

Noel Coward

 

Samuel Beckett

از آغاز جنگ جهانی اول تا پایان جنگ جهانی دوم.

ادیب نوگرا بواسطه تحول های شگرف پیرامون خود حاضر به پذیرش ساختارهای سنتی نیست.

برای مثال شاعر نوگرا شعر بی وزن و قافیه (Free Verse) را می آفریند و در ادبیات خود از اصطلاح های کوچه و بازار در کنار زبان فاخر ادبی استفاده می کند. در رمان، او حاضر به ارایه داستان واقع گرا نیست. بیشتر رمان نویسان این دوره، عمق روان شخصیت های داستانی خود را بر مبنای نظریه های فروید و با استفاده از interior monologue عرضه می کنند. شاعران هم از ایهام بسیار استفاده می کنند که نقطه مقابل واقع گرایی است.

Modern Period

1945 – 1914

John Fowles

(رمان نویس)

 

شاعر و نویسنده فرانوگرا گونه ها (ژانرها) و سبک های ادبی را ترکیب می کند. او حرکت نوگرایی را نوعی طغیان می داند.

 

Postmodern Period

اکنون – 1945